English
Gaeilge
Mandarin
Polish




Cumarsáid Shlán
Gléasanna Slána
Gníomhaíochtaí Slána Ar Líne
Bagairtí
Ábhar Gníomhach agus Fianáin
Baincéireacht Ar Líne
Coincheap an Loirg Dhigitigh
Comhaid a Scriosadh
Gnéithe Bunúsacha de Shlándáil Brabhsáil Gréasáin
Íocaíochtaí Slána ar Líne
Líonrú Sóisialta
Meicníochtaí Scagacháin
Néalríomhaireacht
Príobháideacht Phearsanta
Sábháilteacht Leanaí ar Líne
Seomraí Comhrá
Líonrú Sóisialta

Feidhmíonn suímh líonraithe shóisialta mar phobal ar líne d'úsáideoirí an Idirlín. Tá na mílte úsáideoirí Idirlín ó gach aoisghrúpa ar shuímh cosúil le LinkedIn, Facebook, Google+ agus cuireann siad ar chumas na mball cumarsáid a dhéanamh le cairde, agus más maith leo, le strainséirí, ar líne. Ag brath ar an láithreán gréasáin i gceist, bíonn suimeanna agus caithimh aimsire éagsúla i gcoitinn ag na baill, agus féadann siad an suíomh a úsáid chun labhairt le chéile, teachtaireachtaí agus ríomhphost a sheoladh, grianghraif agus físeáin a uaslódáil agus a íoslódáil, blagáil agus faisnéis a roinnt agus a phlé.


Conas a oibríonn sé?

Go ginearálta, cuireann seirbhísí líonraithe shóisialta cosúil le LinkedIn, Facebook agus Google+ ar chumas úsáideoirí próifíl díobh féin a chruthú. Nuair a chruthaíonn tú próifíl ar shuíomh líonraithe shóisialta, de ghnáth, déanann tú roinnt sonraí bunúsacha fút a uaslódáil, mar shampla, ainm úsáideora do phróifíle, cad as duit, agus an ceol agus na saghsanna caitheamh aimsire a thaitníonn leat. Ansin, is féidir leat tosú ar bhualadh le cairde ar líne. Mar shampla, má chuireann John síos go bhfuil Mary mar chara leis, bheadh ar Mary 'iarratas cara' John a cheadú sula liostaítear mar chairde iad. De ghnáth, bíonn rialuithe príobháideachta ag líonraí sóisialta a chuireann ar chumas an úsáideora rogha a dhéanamh faoi na daoine ar féidir leo a phróifíl a fheiceáil nó teagmháil a dhéanamh leis.

Nuair a chruthaíonn tú próifíl ar shuíomh líonraithe shóisialta, cuireann tú tú féin ar an léarscáil líonraithe shóisialta. Is féidir leat an suíomh a úsáid chun:
• sean-chairde a aimsiú nó cairde nua a dhéanamh.
• ceol, grianghraif agus físeáin a chomhroinnt .
• ballraíocht a fháil de ghrúpaí bunaithe ar shuimeanna cosúil le polaitíocht, caithimh aimsire nó na cláir teilifíse is fearr leat.
• poist a aimsiú nó comhrá a dhéanamh.

Cén riosca a bhaineann leis?

Mar gheall ar an gcineál suímh i gceist, ní mór méid áirithe faisnéise pearsanta a sholáthar ar shuímh líonraithe shóisialta chun go bhfeidhmeoidh siad. Nuair a shocraíonn daoine cé mhéad faisnéise ar chóir í a sholáthar, seans nach mbíonn siad chomh cúramach agus a bheidís dá mbuailfidís le duine i bpearsain.

Tá daoine óga go háirithe thar a bheith tógtha le suímh líonraithe shóisialta agus d'fhéadfaidís a bheith nochta ar rioscaí fad is atá na suímh in úsáid acu. Is iad seo a leanas roinnt de na rioscaí: bulaíocht ar line, nochtadh faisnéise pearsanta, cibearstalcaireacht, rochtain ar ábhar nach bhfuil oiriúnach dá n-aoiseanna, agus an rud is measa, creachadóirí ar líne.

Tá méadú tagtha ar líon na ndaoine fásta a úsáideann suímh líonraithe shóisialta agus d'fhéadfadh rioscaí a bheith i gceist dóibh freisin. Is iad seo a leanas roinnt de na contúirtí a d'fhéadfadh a bheith ann do dhaoine fásta: cailliúint príobháideachta agus goid céannachta agus fiú cibearbhulaíocht agus cibearstalcaireacht.



Bí foscúil. Is acmhainn phoiblí í an tIdirlíon agus mar sin ná cuir aon rud ar leathanach próifíle, ar chlár fógraí, i dteachtaireacht mheandrach nó i bhfoirm leictreonach ar líne de chineál eile mura mbeifeá sásta dá bhfeicfeadh gach aon duine é. Trí shonraí pearsanta a chur ar an Idirlíon d'fhéadfá a bheith nochta ar chuairteoirí gan iarraidh nó ar an riosca de ghoid céannachta nó bagairtí mailíseacha. Bí cúramach faoi ainmneacha agus seoltaí pearsanta agus gnó, uimhreacha gutháin, teidil phoist, dátaí breithe, sonraí sceidil, gnáthaimh laethúla agus faisnéis ghnó nó teaghlaigh a nochtadh. Tá sé i bhfad níos fearr faisnéis ghinearálta a chur in iúl in ionad faisnéis a nochtadh a d'fhéadfadh daoine gan scrupaill í a úsáid chun dochar a dhéanamh duit sa todhchaí.

Ná cuir suas aon fhaisnéis seachas faisnéis a bhfuil tú sásta go mbeidh daoine eile ag féachaint uirthi. Áirítear air sin faisnéis i do phróifíl, i mblaganna agus i bhfóraim eile. Lena chois sin, nuair a chuireann tú faisnéis ar líne, ní féidir í a aistarraingt. Fiú amháin má bhaineann tú an fhaisnéis de shuíomh, d'fhéadfadh leaganacha sábháilte nó taiscthe a bheith ar ríomhairí daoine eile fós.

Bí ar d'airdeall faoi strainséirí. Leis an Idirlíon, tá sé éasca do dhaoine céannacht agus bunchúiseanna bréagacha a chur in iúl. Déan machnamh ar theorainn a chur leis na daoine a bhfuil cead acu teagmháil a dhéanamh leat ar na suímh seo. Má dhéanann tú idirghníomhú le daoine nach bhfuil aithne agat orthu, bí cúramach faoi líon na faisnéise a nochtann tú. Ní mholtar duit bualadh leo i bpearsain.

Bí díchreidmheach. Ná creid gach rud a léann tú ar líne. Féadann daoine faisnéis bhréagach nó mhíthreorach a chur ar fáil faoi ábhair éagsúla, a gcéannacht féin san áireamh. Ní dhéantar é sin ar chúis mhailíseach i gcónaí; d'fhéadfadh sé bheith neamhbheartaithe, mar thoradh ar áibhéil, nó mar chleas magaidh. Cuir na réamhchúraimí cuí i bhfeidhm, áfach, agus déan iarracht údaracht aon fhaisnéise a fhíorú sula ndéanann tú aon ghníomh.

Déan beartais phríobháideachta a sheiceáil. D'fhéadfadh roinnt suíomh faisnéis cosúil le seoltaí ríomhphoist nó roghanna úsáideoirí a chomhroinnt le cuideachtaí eile.

Leideanna Is Tábhachtaí

Faigh amach faoin suíomh sula gcuireann tú aon fhaisnéis phearsanta air. Déan an suíomh líonraithe shóisialta a mheasúnú agus léigh an beartas príobháideachta agus an cód iompair go cúramach. Chun nach dtabharfar seoltaí ríomhphoist do chairde don suíomh, ná lig don suíomh do leabhar seoltaí ríomhphoist a scanadh.

Glac leis go bhfuil an méid a scríobhann tú ar shuíomh líonraithe shóisialta buan. Fiú amháin má tá ar do chumas do chuntas a scriosadh, is féidir le haon duine ar an Idirlíon an fhaisnéis a phriontáil nó í a shábháil ar ríomhaire.

Smaoinigh faoi shuíomh a úsáid nach gcuireann d'fhaisnéis ar fáil don phobal. Ar shuímh áirithe is féidir le haon duine an t-ábhar a chuireann tú ar líne a fheiceáil; ar shuímh eile níl cead ach ag baill nó cairde ainmnithe an t-ábhar sin a fheiceáil. Má theastaíonn uait cosaint bhreise a thabhairt do d'fhaisnéis, bain úsáid as suíomh a chuireann ar do chumas d'fhaisnéis a chosaint agus nach ligeann ach do do chairde rochtain a fháil air.

Bain úsáid as na Socruithe Príobháideachta. Cuir srian leis an méid faisnéise a bhfuil daoine in ann féachaint uirthi.

Bí ar d'airdeall faoi dhaoine a bhainfidh mí-úsáid as do mhuinín. Déanann coirpigh suímh líonraithe shóisialta a scanadh chun teacht ar íospartaigh do chineálacha éagsúla calaoise, mar shampla, crannchuir bhréagacha, fostaíocht bhréagach, deiseanna gnó bréagacha agus calaois infheistíochta.

logos