English
Gaeilge
Mandarin
Polish




Cumarsáid Shlán
Gléasanna Slána
Gníomhaíochtaí Slána Ar Líne
Bagairtí
Balla Dóiteáin Pearsanta
Comhaid Chúltaca
Diúscairt Shlán & Shábháilte Ríomhairí
Nuashonruithe Córas agus Paisteáil Córais Oibriúch
Pasfhocail
Slándáil Gléasanna Eile
Slándáil Gléis Shoghluaiste
Slándáil Guthán Cliste
VOIP
Pasfhocail

Is cineál sonraí fíordheimhnithe rúnda é pasfhocal a úsáidtear chun rochtain ar acmhainn ríomhaireachta a rialú. Coinnítear an pasfhocal faoi rún ó dhaoine nach bhfuil cead acu rochtain a fháil ar an acmhainn. Gach uair a dhéanann duine iarracht an acmhainn a rochtain, seiceáiltear an bhfuil an pasfhocal ar eolas ag an duine sin nó nach bhfuil, agus tugtar cead rochtana nó diúltaítear cead rochtana dá bharr.

Ar an drochuair, tá claonadh againn gnéithe dínn féin a nochtadh inár bpasfhocail. Is minic a roghnaímid ainm nó dáta breithe duine a bhfuil grá againn air nó uirthi; úsáidimid ár seoladh, uimhir ghutháin, nó fiú PIN ár mbainc; úsáidimid ainm seinnteoir popcheoil, aisteora nó foireann peile a thaitníonn linn. Tá daoine ann atá ciallmhar go leor le tagairtí pearsanta a sheachaint, ach a roghnóidh focal atá ró-ghearr, focal atá san fhoclóir, ainm nó focal litrithe ar gcúl soir.

Má éiríonn le duine eile do phasfhocal a fháil le tuairimíocht nó trí do phasfhocal a ghoid, féadann siad pearsanú a dhéanamh ort, rud a chiallaíonn go mbeadh rochtain acu ar do chomhaid, do ríomhphoist, do chuid airgid, d'fhaisnéis rúnda agus i bhfad níos mó. D'fhéadfaidís do chuid comhad a mhodhnú nó a scriosadh, ríomhphoist bhagracha nó cholúla a sheoladh le d'ainm orthu, nó d'ainm a chur síos do sheirbhísí nach bhfuil ag teastáil uait, ach bheadh ort íoc astu fós. Ar na cúiseanna sin, is í slándáil do phasfhocal ceann de na bunchlocha is tábhachtaí de shlándáil faisnéise. Ní féidir an iomarca béime a leagan air.

PIN (Uimhreacha Aitheantais Pearsanta)
Ar fud na hÉireann, úsáidtear PIN 4 dhigit de ghnáth chun rochtain a fháil ar an-chuid de d'idirbhearta airgeadais. Úsáideann cártaí creidmheasa, cártaí dochair (Laser), baincéireacht Idirlín, do chrannchur seachtainiúil agus gutháin soghluaiste fiú amháin PIN simplí 4 dhigit. Trí roinnt bearta simplí a chur i bhfeidhm, déanfar slándáil d'idirbhearta a chinntiú.


Conas a oibríonn pasfhocail?

D'úsáideadh pasfhocail sa chianaimsir. Nuair a bhíodh fairtheoirí ag cosaint láithreach, d'iarraidís ar dhaoine pasfhocail a thabhairt. Níor thugaidís cead do dhuine dul thart orthu mura raibh an pasfhocal ar eolas aige nó aici. Sa lá atá inniu ann, úsáidtear pasfhocail chun rochtain ar chórais oibriúcháin ríomhaire chosanta, gutháin soghluaiste, uathmheaisíní bainc (ATM), etc. a rialú. D'fhéadfadh pasfhocail a bheith ag teastáil ó ghnáthúsáideoir ríomhaire chun críocha éagsúla: logáil isteach i gcuntais ríomhaire, ríomhphoist a fháil ó fhreastalaithe, rochtain a fháil ar chomhaid, ar bhunachair sonraí, ar líonraí, ar láithreáin ghréasáin agus fiú chun an nuachtán laethúil a léamh ar líne.


Comharthaí rabhaidh nó airíonna a léiríonn gur cuireadh isteach ar shlándáil do phasfhocail
• Logáil tú isteach ar láithreán gréasáin nó thug tú freagra ar ríomhphost agus rinne tú faisnéis phearsanta, lena n-áirítear pasfhocail agus ainmneacha úsáideoirí a nochtadh, ach braitheann tú go bhfuil rud éigin mícheart. Ná déan dearmad, ní iarrfaidh cuideachtaí dlisteanacha ar do phasfhocal ná ar do PIN i ríomhphost nó ar an nguthán riamh.

• Faigheann tú gearáin faoi neamhsheachadadh nó neamhíoc earraí nár ordaigh tú.

• Tá mír neamhaithnid ar bhille do chárta creidmheasa nó cárta dochair. Déan do chuid ráiteas a sheiceáil i gcónaí.

• Ní féidir leat logáil isteach ar shuíomh le do ghnáth-phasfhocal agus rinne tú a sheiceáil agus a athsheiceáil gur chuir tú an t-ainm úsáideora agus an pasfhocal ceart isteach. Seans gur logáil coirpeach nó duine mailíseach isteach le d'ainm agus gur athraigh siad do phasfhocal.

• Tá do chairde trína chéile faoin bhfreagra ar do sheirbhís freagartha gutháin. Mar shampla, tá gnáth-PIN réamhshocraithe ar do ghuthán soghluaiste a chuireann ar chumas duine dlisteanach nó mailíseach logáil isteach i do lárionad teachtaireachtaí agus sonraí do theachtaireachta a athrú. Athraigh an PIN réamhshocraithe a thagann le do ghuthán soghluaiste i gcónaí




Ná bain úsáid as pasfhocail laga

Ná bain úsáid as pasfhocail laga. Is éard atá i gceist leis sin ná:
• Gan phasfhocal a úsáid ar chor ar bith nó an pasfhocal réamhshocraithe a úsáid.
• Gnáthfhocal ón bhfoclóir a úsáid a mbeadh sé éasca buille faoi thuairim a thabhairt faoi.
• Rud éigin a úsáid atá sé éasca é a oibriú amach le beagán faisnéis chúlra. Mar shampla: an fhoireann peile is fearr leat, breithlá, ainm do chéile, etc.
• Is ionann an pasfhocal is coitianta agus 'password/pasfhocal' agus mar sin ní mór é a sheachaint.
• Ná scríobh pasfhocal síos riamh.

Cén chuma a bhíonn ar phasfhocal lag?

Níor chóir go mbeadh sé éasca buille faoi thuairim a thabhairt faoin bpasfhocal.
• Trafford
• Anfield
• CrokePark
• ManUtd
• Pool
• Dubs
• TheCats
• Gaillimh
• AthaCliath
• PaircanCrocaigh
• GrannyMary
• UncleJack
• AuntyPhil
• 1May56
• 2Jan07
• KatieJan04
• SophiaLoren
• PaulNewman
• BradPitt
PINs
• 0000
• 1111
• 1234
• 6789
• Ná húsáid an PIN céanna a fuair tú nuair a d'oscail tú an cuntas, nó a thagann le do ghuthán nó PDA riamh.
• Ná húsáid an PIN céanna ar do chuntais uile, cárta creidmheasa, guthán soghluaiste, cárta laser, etc.
• Ná scríobh do PIN síos ná ná hiompar timpeall leat i do vallait nó dialann é.



• Nuair a shocraíonn tú cén pasfhocal a úsáidfidh tú, déan cinnte nach féidir buille faoi thuairim a thabhairt faoi go héasca.

• Má cheapann tú go bhfuil seans ann fiú go bhfuil do phasfhocal ar eolas ag duine eile, déan é a athrú láithreach.


• Déan cinnte nach bhfuil aon duine ina sheasamh gar duit nuair atá do phasfhocal á chur isteach agat, agus déan do PIN a ghardáil nuair a chuireann tú isteach ag ATM nó i siopa é.

• Ná roinn do phasfhocail le haon duine.

• Ná cuir isteach do phasfhocal nó PIN nuair is féidir le daoine eile an méid atá á chur isteach agat a fheiceáil. Ná déan dearmad, déanfaidh úsáideoir mailíseach le pasfhocal dlisteanach an dochar is measa.

• Bain úsáid as pasfhocail éagsúla do sheirbhísí agus cuntais éagsúla. Go háirithe, bíodh pasfhocal uathúil agat do shuímh bhaincéireachta.

• Déan do phasfhocail a athrú go rialta.

• Ná déan pasfhocail a athchúrsáil (e.g. pasfhocal 2, pasfhocal 3).

• Ná scríobh pasfhocail síos riamh.

• NÁ seol do phasfhocal ar ríomhphost RIAMH ná ná tabhair amach ar an nguthán é. Ní iarrfaidh aon ghnólacht creidiúnach ort é sin a dhéanamh.

Mar sin, cad is pasfhocal maith ann?

Is rogha maith é líne ó dhán nó ó amhrán. Déan dhá fhocal neamhghaolmhara a nascadh le carachtar poncaíochta. Cuir uimhreacha isteach in ionad gutaí.


Seo duit roinnt samplaí.
• Tabl3&Cha1r nó $umm3rt1m3
• Bain úsáid as frása nach mbaineann ach leatsa amháin - mar shampla, is féidir "Táim pósta le beirt leanbh John agus Mary" a chur síos mar Tpl2lJ&M. Éasca cuimhneamh air ach dodhéanta buille faoi thuairim a thabhairt faoi.


Leideanna is Tábhachtaí

• Bíonn pasfhocail mhaithe seacht gcarachtar i bhfad ar a laghad. Tá sé níos deacra buille faoi thuairim a thabhairt faoi phasfhocail níos faide agus iad a bhriseadh.

• Bíonn meascán de litreacha beaga agus móra, uimhreacha agus siombailí ón méarchlár (i.e. ! @
$ % &?) ann.

• Mar sin féin, bí ar an eolas go bhféadfadh sé a bheith deacair roinnt de na marcanna poncaíochta sin a chur isteach ar mhéarchláir eachtrannacha má tá tú ag taisteal.

• Déan do phasfhocal a athrú go rialta.
Tá slándáil pasfhocail éasca. Níl ort ach dul i dtaithí uirthi. Más féidir leat cuimhneamh ar na leideanna seo beidh do phasfhocal slán sábháilte.

logos